تحقیقات راهبردی مدیریت شهری

تحقیقات راهبردی مدیریت شهری

تحلیل زیست‌پذیری در شهرک‌ها و محلات شهری؛ مطالعه موردی مسکن مهر محله کوی ثمین و شهرک‌های منتخب در شهر زنجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا،دانشکده تهران، تهران، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/jsrum.2026.580723.1026
چکیده
شهرها و شهرک‌های جدید که حاصل نظام نوین برنامه ریزی شهری‌اند دارای مسائل مختلفی می باشند و در این میان یکی از طرح هایی که طی دو دهه اخیر در ایران منجر به ایجاد سکونتگاه های فراوانی شد طرح مسکن مهر می باشد که به نتایج متفاوتی در پهنه های مختلف انجامیده است. یکی از سکونتگاه های به وجود آمده طی طرح مسکن مهر، کوی ثمین در شهر زنجان می باشد. هدف از این تحقیق تحلیل شاخصهای زیست‌پذیری شهری در مسکن مهر محله کوی ثمین و شهرک‌های منتخب در شهر زنجان می‌باشد. برای این منظور به این پرسش پرداخته شده که وضعیت شاخص‌های زیست‌پذیری در محدوده مورد مطالعه چگونه است. روش تحقیق با استفاده از محاسبه اختلاط کاربری و تحلیل جغرافیایی دسترسی‌ها انجام شد. سپس برای تحلیل شاخص‌های ذهنی از ابزار پرسشنامه استفاده گردید. برای تحلیل شاخص‌های ذهنی از آمار توصیفی و همبستگی پیرسون بهره گرفته شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که اختلاط کاربری در کوی ثمین در وضعیت نسبتاً قابل‌قبولی قرار دارد، اما دسترسی به خدمات عمومی به‌ویژه در حوزه درمان و بهداشت با کمبود جدی مواجه است و نابرابری فضایی آشکاری در ساختار خدماتی محله مشاهده می‌شود. سطح رضایت ساکنان در ابعاد زیست‌پذیری عمدتاً در حد متوسط رو به پایین ارزیابی شد؛ به‌گونه‌ای که ابعاد آموزش، امکانات زیربنایی و امنیت به‌عنوان نقاط قوت و ابعاد اقتصاد، حمل‌ونقل، درمان و مسکن به‌عنوان ضعیف‌ترین حوزه‌ها شناسایی گردیدند. تحلیل همبستگی حاکی از ارتباط مثبت و معنادار میان تمامی ابعاد زیست‌پذیری بود. در مجموع، زیست‌پذیری محله در وضعیتی میانی و ناهمگن قرار داشته و ارتقای آن نیازمند مداخله‌ای یکپارچه و چندبخشی با تأکید بر تقویت زیرساخت‌های خدماتی، عدالت فضایی، دسترسی‌های حمل‌ونقلی و توان اقتصادی ساکنان است که تحقق آن مستلزم سیاست‌های هماهنگ و مشارکت‌محور از سوی مدیران و برنامه‌ریزان شهری می‌باشد.


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 شهریور 1404